ESG và CSR đang trở thành hai khái niệm quan trọng trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng chú trọng đến phát triển bền vững và trách nhiệm xã hội. Không chỉ được xã hội quan tâm, ESG và CSR còn là yếu tố được các nhà đầu tư xem xét kỹ lưỡng khi đánh giá năng lực quản trị và tiềm năng dài hạn của một tổ chức. Dù có nhiều điểm tương đồng, ESG và CSR vẫn thường bị nhầm lẫn về bản chất và cách tiếp cận.
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn phân tích rõ sự khác biệt giữa hai khái niệm này.
CSR là gì?
CSR (Corporate Social Responsibility) là viết tắt của “ Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp”.
Khái niệm này ánh trực tiếp những hoạt động mang tính thiện nguyện mà doanh nghiệp chủ động đóng góp cho môi trường và xã hội. Các hoạt động CSR như tham gia tình nguyện hoặc quyên góp cho các tổ chức từ thiện,…
Khái niệm này được hình thành lần đầu vào năm 1953 trong cuốn Social Responsibilities of the Businessman của Howard Bowen. Trong tác phẩm này, Bowen cho rằng doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở việc theo đuổi lợi nhuận mà còn cần tạo ra những tác động tích cực cho xã hội, và từ đó CSR được đề xuất như một chiến lược để hiện thực hóa mục tiêu đó.
Các sáng kiến CSR thường bao gồm những hoạt động như hợp tác với các tổ chức phi lợi nhuận hoặc triển khai các chương trình cộng đồng nhằm đem lại giá trị tích cực cho xã hội nói chung.
Các yếu tố cốt lõi của CSR
CSR được hình thành từ nhiều yếu tố và mục tiêu khác nhau. Nhìn chung, các hoạt động CSR thường hướng tới sự kết hợp của những yếu tố sau:
- Môi trường (Environmental): Tạo ra tác động tích cực đến môi trường thông qua các chương trình như tiết giảm việc sử dụng tài nguyên.
- Đạo đức (Ethical): Duy trì các thực hành kinh doanh có đạo đức, bao gồm bảo đảm môi trường làm việc an toàn và chế độ tiền lương công bằng cho người lao động.
- Kinh tế (Economic): Đầu tư dài hạn cho các hoạt động CSR, chẳng hạn như xây dựng và duy trì ngân sách dành riêng cho CSR.
- Thiện nguyện (Philanthropic): Hỗ trợ các mục tiêu CSR rộng lớn hơn thông qua các hình thức như quyên góp, đồng tài trợ hoặc tổ chức các ngày tình nguyện cho nhân viên.
ESG là gì?
ESG là viết tắt của cụm từ Environmental (môi trường), Social (xã hội), và Governance (quản trị doanh nghiệp).
ESG được xem là sự mở rộng toàn diện và có hệ thống hơn từ phong trào CSR. Khái niệm này cũng đề cập đến mức độ phát triển bền vững và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, nhưng được đo lường cụ thể, thay vì chỉ dừng lại ở định hướng chung là “làm điều tốt” so với CSR.
Phong trào ESG hình thành từ một sáng kiến CSR do Liên Hợp Quốc khởi xướng, sau đó khái niệm này được phát triển mạnh mẽ và trở thành một xu hướng toàn cầu. ESG được đo lường thông qua các loại khung tiêu chuẩn ( như khung GRI, SASB, TCFD,…) và hệ thống đánh giá khác nhau nhằm đo lường mức độ ảnh hưởng về môi trường, xã hội và quản trị của doanh nghiệp. Về bản chất, ESG là bằng chứng cụ thể cho những tác động tích cực của doanh nghiệp nhằm kiến tạo nên những giá trị phát triển bền vững và thành công dài hạn.
Trong bối cảnh hiện nay, các nhà đầu tư không chỉ quan tâm đến lợi nhuận tài chính mà còn chú trọng đến những giá trị xã hội mà doanh nghiệp tạo ra. Vì vậy, việc đo lường và công bố các mục tiêu ESG thông qua các khung báo cáo tiêu chuẩn giúp nhà đầu tư và cổ đông nhìn thấy rõ các chỉ số cụ thể, phản ánh mức độ tác động của những sáng kiến này đến hiệu quả đầu tư (ROI).
Các yếu tố cốt lõi của ESG
Các bên liên quan tham gia vào phong trào ESG thường xem xét nhiều yếu tố khác nhau khi đánh giá mức độ tác động của một doanh nghiệp. Những yếu tố ESG bao gồm:
- Bền vững môi trường (Environmental sustainability): Doanh nghiệp vận hành theo hướng thân thiện với môi trường, chẳng hạn như giảm phát thải carbon và tiết kiệm tài nguyên nước.
- Tác động xã hội (Social impact): Doanh nghiệp cam kết thực hiện trách nhiệm xã hội thông qua các chính sách lao động công bằng, thúc đẩy đa dạng và hòa nhập, cũng như tăng cường các hoạt động gắn kết cộng đồng.
- Thực hành quản trị (Governance practices): Doanh nghiệp bảo đảm hệ thống quản trị và kiểm soát nội bộ công bằng, minh bạch, bao gồm cơ cấu đa dạng của hội đồng quản trị, chính sách lương thưởng cho lãnh đạo và các quy định về quản lý rủi ro.
Tìm hiểu thêm về:
- ESG LÀ GÌ? NHỮNG THÁCH THỨC VÀ CƠ HỘI CẢI TIẾN KHI TRIỂN KHAI ESG TẠI VIỆT NAM
- DOANH NGHIỆP VIỆT NAM NÊN CHỌN KHUNG BÁO CÁO ESG NÀO ĐỂ PHÙ HỢP TRONG QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP THỊ TRƯỜNG QUỐC TẾ
So sánh điểm khác biệt cốt lõi giữa ESG và CSR
CSR và ESG có nhiều điểm tương đồng, đặc biệt khi ESG được phát triển từ nền tảng của CSR. Tuy nhiên, hai khái niệm này khác nhau rõ rệt về mục tiêu, cách đo lường và phương thức triển khai. Để hiểu rõ hơn sự khác biệt giữa ESG và CSR, cần xem xét từng khía cạnh về mục tiêu, đo lường và cách thức triển khai.
Mục tiêu
Khi phân tích ESG và CSR ở góc độ chiến lược, sự khác biệt về mục tiêu là yếu tố quan trọng nhất. ESG và CSR đều hướng đến mục tiêu chung là tạo ra tác động tích cực cho xã hội, nhưng khác nhau về triết lý và động cơ triển khai.
ESG chủ yếu phục vụ cho vấn đề quản trị rủi ro và tạo giá trị dài hạn. Trên thực tế, trường hợp những rủi ro đến từ việc cạn kiệt tài nguyên, tác động môi trường hay đối xử không công bằng với người lao động, ESG hướng tới việc cải thiện những vấn đề này nhằm nâng cao giá trị và tính bền vững của doanh nghiệp.
Trong khi đó, CSR tập trung nhiều hơn vào trách nhiệm xã hội mang tính đạo đức. CSR khuyến khích doanh nghiệp thực hiện các hành động như quyên góp, tài trợ hoặc hỗ trợ cộng đồng vì “đó là điều nên làm”, đồng thời cũng góp phần xây dựng hình ảnh và uy tín thương hiệu.
Đo lường
Kết quả báo cáo giữa ESG và CSR có sự khác biệt rõ ràng về cách đo lường tác động.
ESG hiện chưa có một tiêu chuẩn báo cáo toàn cầu thống nhất, do đó mỗi doanh nghiệp có thể áp dụng các khung đo lường khác nhau. Tuy nhiên, ESG thường nhấn mạnh các chỉ số có thể đo lường bằng dữ liệu, và xu hướng chung của thị trường là ngày càng chuẩn hóa các tiêu chí này.
Ví dụ, một mục tiêu ESG có thể là giảm lượng nhựa dùng một lần trong văn phòng. Doanh nghiệp có thể triển khai bằng cách cung cấp bình nước cá nhân và hệ thống lọc nước, sau đó đo lường hiệu quả dựa trên số lượng chai nhựa được sử dụng hoặc cắt giảm.
Ngược lại, tác động của CSR thường khó định lượng hơn, và chủ yếu được đánh giá thông qua mối quan hệ giữa đầu ra (output) và kết quả (outcome). Chẳng hạn, nếu một chương trình CSR nhằm tăng cường gắn kết cộng đồng bằng cách cho nhân viên tham gia hoạt động tình nguyện tại trường học, số giờ tình nguyện sẽ là đầu ra. Để đánh giá kết quả, doanh nghiệp có thể khảo sát giáo viên và học sinh. Tuy nhiên, các khảo sát này chỉ phản ánh cảm nhận, không tạo ra các chỉ số đo lường cụ thể.
Cách thức triển khai
Việc triển khai ESG thường mang tính chặt chẽ và có cấu trúc, bởi nhiều sáng kiến ESG gắn liền với các yêu cầu tuân thủ như luật lao động, phúc lợi cho người lao động hay quản lý rủi ro. Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp còn chủ động triển khai ESG một cách bài bản hơn. Điều này thường đòi hỏi nguồn lực chuyên môn riêng, chẳng hạn như thuê chuyên gia tư vấn hoặc thành lập bộ phận phụ trách quản lý ESG, nhằm xây dựng, theo dõi và đánh giá các sáng kiến một cách hiệu quả và dài hạn.
Trong khi đó, CSR không phải là một quy trình được chuẩn hóa hay bắt buộc. Doanh nghiệp cần chủ động đầu tư nguồn lực, nhân sự và cách đo lường để đạt được các mục tiêu CSR đã đề ra.
Ví dụ, doanh nghiệp không bị bắt buộc phải hợp tác với các tổ chức phi lợi nhuận hay triển khai các chương trình quyên góp. Nếu coi CSR là một chiến lược, doanh nghiệp sẽ phải tự quyết định mức độ đầu tư, người phụ trách và cách đánh giá hiệu quả của hoạt động này.
Doanh nghiệp nên lựa chọn ESG hay CSR?
Trong thực tế, ESG và CSR được xây dựng để phục vụ những mục tiêu khác nhau trong chiến lược phát triển bền vững của doanh nghiệp.
CSR thường là bước khởi đầu phù hợp đối với nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, khi giúp xây dựng hình ảnh, tăng cường niềm tin từ cộng đồng và người lao động thông qua các hoạt động trách nhiệm xã hội mang tính tự nguyện.
Trong khi đó, ESG là cách tiếp cận mang tính chiến lược và dài hạn hơn, phù hợp với các doanh nghiệp hướng đến mở rộng quy mô, thu hút đầu tư hoặc đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe từ thị trường và nhà đầu tư.
Vì vậy, thay vì lựa chọn ESG hay CSR, doanh nghiệp nên kết hợp cả hai: sử dụng CSR như nền tảng để tạo giá trị xã hội và từng bước tích hợp ESG vào mô hình quản trị, từ đó chuyển các cam kết trách nhiệm xã hội thành giá trị có thể đo lường và duy trì lâu dài.
Lời kết
ESG và CSR đã trở thành những khái niệm không thể thiếu trong chiến lược phát triển của doanh nghiệp hiện đại. Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa ESG và CSR không chỉ giúp doanh nghiệp lựa chọn cách tiếp cận phù hợp mà còn nâng cao năng lực quản trị và khả năng cạnh tranh dài hạn.
SE WHITE hy vọng bài viết về ESG và CSR này đã mang đến cho quý độc giả góc nhìn tổng quan và rõ ràng hơn, từ đó hỗ trợ doanh nghiệp triển khai hiệu quả các chiến lược phát triển bền vững trong bối cảnh hội nhập hiện nay.
